Qutbiy girdob va rekord darajadagi El-Ninyo: Yevropada qish qanday kechadi
Arktika ustida noyabr boshiga xos boʻlmagan darajada qutbiy girdob zaiflashishi mumkin — kuzatuvlar boshlangan 1958-yildan beri bunday holat qayd etilmagan.
Bu girdob — odatda sovuq havoni Arktika ustida ushlab turadigan, 15–50 km balandlikdagi shamollar tizimi.
Yevropa va Amerika modellari taxminan 30 km balandlikda harorat meʼyoridan 27 darajadan koʻproq yuqori boʻlishi, gʻarbiy shamollar esa hatto yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkinligini koʻrsatmoqda. Girdobning parchalanishi oʻn yilda taxminan olti marta sodir boʻladi, ammo odatda yanvar yoki fevral oylarida.
Shu bilan birga, Tinch okeanida El-Ninyo kuchaymoqda. Oktabr oyida suv harorati meʼyoridan 3,3 daraja yuqori boʻldi, dekabrga kelib bu farq 3,8 darajaga yetishi mumkin — bu 2015/2016-yillardagi rekorddan yuqori.
Bunday uygʻunlik Yevropaga qanday taʼsir qilishi hozircha nomaʼlum: bunga oʻxshash tarixiy misollar yoʻq, stratosferaning toʻsatdan isishini esa odatda atigi oʻn kun oldin prognoz qilish mumkin.
Keskin sovib ketishni kutish uchun asos yoʻq: oqibatlar odatda ikki–olti hafta oʻtib namoyon boʻladi, qutbiy girdob esa qayta tiklanishi mumkin. Noyabr odatdagidan iliqroq kelishi kutilmoqda. Eng ehtimoliy ssenariy — yumshoq qish, biroq sovuq davrlar va qor yogʻishi ehtimoli istisno qilinmaydi. Qorli Rojdestvoni prognoz qilishga hali erta.
